Een kleine stap voor een mens....

Redactioneel

Samen met je minuscule vriendjes moet je het laatste zaadje van de boom waarin jullie wonen zien te redden van boze parasieten die je huis dreigen te vernietigen. In de computergame botanicula van het Tsjechische Amanitadesign, te zien in de nieuwe Helling, kom je terecht in een volkomen vreemde wereld, een systeem waarvan je de logica niet kent. Iets vergelijkbaars overkomt degene die binnengaat in de wereld van de groene economie.

Die duurzame wereld heeft wel iets sprookjesachtigs, vol verleidelijke én huiveringwekkende vergezichten. In de game Machinarium, te zien op het omslag van deze Helling, draait het allemaal om de stad te redden. Verrbannen naar de schroothopen van diezelfde stad, moet je eerst de weg zien terug te vinden. Maar welke route leidt naar de ondergang, en wanneer leven we nog lang en gelukkig? Is het wijs te kiezen voor ‘intelligente groei’, waarbij technologie en creativiteit ervoor zullen zorgen dat de wereldeconomie volgens de vertrouwde principes van de markt kan blijven groeien zonder de aarde te vernietigen, of gaat het toch beter volgens de inzichten van de blauwe economen?Zij vinden zelfs het denken in kringlopen en recycling niet ver genoeg gaan en ontwerpen een wereld, waarin sociale en economische structuren op een hele nieuwe manier in elkaar grijpen.

 

De groene avonturier wordt geconfronteerd met vele vragen: wanneer is een economie eigenlijk groen? Of kun je beter spreken van duurzaam of ecologisch en wat is het verschil? Brengt regionalisering redding of is er geen weg terug uit de geglobaliseerde wereld en hoeft dat ook niet? En wie is de motor van de verduurzaming van productie en consumptie: de overheid, de markt, de consument en/of nieuwe opkomende collectieven?

 

Deze vragen, die de uitgangspunten van dit themanummer over groene economie vormen, brengen de duurzame zoeker al snel in een zeer reële werkelijkheid, waarin het draait om banen en vaardigheden, om innovatie en businessplannen, om democratie en stedenbouw. Er blijkt overal duurzame activiteit, dat wil zeggen activiteit gericht op het langdurige welzijn van alle mensen op een bloeiende aarde: van burgers die zonnepanelen plaatsen en vervuilende staalfabrieken die prijzen winnen als beste recycler, tot jonge ondernemers die de wereld zonder subsidie en via de markt willen verbeteren, bijvoorbeeld door het maken van andere computergames en duurzame telefoons.

 

Uit deze Helling blijkt dat er veel onverwoestbare doeners, denkers en enthousiastelingen zijn, die het doemdenken en de ideologische strijd achter zich hebben gelaten en zich bezig houden met het ontdekken van een nieuwe economische en sociale logica. Ondanks de forse tegenwerking door machtige producenten en profiteurs van fossiele energie en ook nogal eens door wetten en overheidsbelangen, werken zij toe naar een nieuwe morgen, waarop de aarde weer fris en groen zal zijn. Zolang de nacht van het vervuilende kapitaal nog duurt, is hun blik gericht op de maan, die wat hen betreft niet verwijst naar sprookjes, maar naar de wetenschap dat het onmogelijke kan gebeuren. Iedereen kan vandaag de stap zetten die Neil Armstrong op 1 juli 1969 deed en die onze wereld voor altijd veranderde. Je zou er zelfs als hardnekkige melancholicus weer hoop van krijgen….

Onderzoeker en docent aan de Protestantse Theologische Universiteit. Oud-hoofdredacteur van tijdschrift de Helling.
Alle artikelen