Grondstoffenpolitiek

Redactioneel

Illegale stortplaats voor elektronisch afval in Ghana. Foto: Kevin McElvaney

Onze mobieltjes en andere apparaten worden steeds geavanceerder, mede dankzij metalen waarvan niemand weet dat ze erin zitten, laat staan hoe ze heten. Gaan apparaten kapot of worden ze ingeruild voor een nieuwer model, dan belanden veel van deze metalen op de schroothoop. Bijvoorbeeld op een stortplaats ver weg, waar kinderen ze recyclen ten koste van hun gezondheid.

Maar er is nog een probleem met deze metalen: ze raken op.

 

Daarover gaat dit nummer. Richard Wouters, mijn collega bij Bureau de Helling, is bezig met een project over deze schaarse metalen en fosfaat. Hij heeft dan ook veel bijgedragen aan dit nummer. In de toekomst zullen we vaker themanummers maken over projecten van Bureau de Helling.

 

U maakt kennis met o.a. molybdeen en antimoon en wordt ingevoerd in vragen als: wanneer is een grondstof op en is dat erg? Wat is het verschil tussen geopolitieke, fysieke en relatieve schaarste? Zijn wij verantwoordelijk voor het behoud van grondstoffen voor volgende generaties? Zonder het gebruik van koper en tin waren onze voorouders nooit uit de Steentijd gekomen.

 

Een bijzonder lastige vraag is die naar de metalen die nodig zijn voor de energietransitie. Voor duurzame energie uit hernieuwbare bronnen als zon en wind zijn paradoxaal genoeg grondstoffen nodig die zich in miljarden jaren in de aardkorst hebben gevormd en dus menselijkerwijs niet hernieuwbaar zijn. Alles recyclen klinkt als een mooie oplossing. Met een circulaire economie is inderdaad een wereld te winnen. Zo kan uit onze poep en plas veel (maar niet al het!) fosfaat worden teruggewonnen. Aldous Huxley beschreef al in 1932 in zijn roman Brave New World de terugwinning van fosfaat uit de lichamen van gestorvenen. Ik bedoel maar: hoe ver wil je gaan?

 

Na lezing van deze Helling weet u of een grondstoffenoptimist of -pessimist bent. U zult de nieuwe voorstellen die de Europese Commissie deze herfst zal doen voor een circulaire economie op waarde kunnen schatten, net als de debatten tijdens de klimaatconferentie in Parijs. Vanwege de urgentie van een goede grondstoffenpolitiek is de rubriek Verder Lezen veranderd in Verder doen. Die is deze keer beslist niet te missen.

Onderzoeker en docent aan de Protestantse Theologische Universiteit. Oud-hoofdredacteur van tijdschrift de Helling.
Alle artikelen