Ik en jij

Redactioneel

Illustratie: Mark Schalken

Toen ik nog hulpeloos op de commode lag te spartelen, hield mijn oudere zus mijn buik vast, zodat ik er niet af zou vallen. Zij was bij mij, voor ik wist dat ik zelf bestond. ‘In den beginne was de relatie’, zo luidt een van de bekendste zinnen uit het boek Ik en jij van de joodse denker Martin Buber.

Niemand kiest de wereld waarin hij/zij wordt geboren, maar iedereen moet er wel zelf een weg in vinden. De schrijver James Baldwin worstelde een leven lang met de verachting van mede-Amerikanen voor zijn zwarte huid en zijn seksuele identiteit. Zowel Buber als Baldwin geloofden in de mogelijkheid van echte ontmoeting tussen mensen, waarbij ook diepe scheidslijnen (even) kunnen wegvallen.

Ontmoeting is een belangrijk thema in deze Helling. De uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen laat in veel steden een gesegregeerd landschap zien; steeds meer mensen identificeren zich voornamelijk met gelijkgezinden. Judith Bokhove voorziet een felle strijd voor de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam. Pieter Pekelharing roept links op uit de liberale bubbel te komen en de relatie met de onderklasse te herstellen. Nu de PvdA grotendeels is weggevallen, ligt de bal wat dit betreft meer dan ooit bij GroenLinks. Daarbij gaat het niet alleen om sociale thema's als gelijkheid en diversiteit, maar ook om duurzaamheid. Wat is de beste strategie om meer mensen aan te spreken? Sociale beweging, verantwoorde games of verandering in eigendomsverhoudingen? Dorine van Norren pleit voor een grotere openheid voor niet-westerse concepten bij het ontwikkelen van doelen voor duurzaamheid. Ze wijst bijvoorbeeld op Ubuntu, dat uitgaat van een levendige relatie tussen al wat leeft. Pas door de – soms confronterende – ontmoeting met de ander leer je immers jezelf kennen. Dat is een benadering van identiteitspolitiek die openheid kan bieden. Het is geen afscheid van het ideaal van individuele ontplooiing, maar wel van het concept van de individuele autonomie: zonder jou word ik nooit mezelf.

In mijn eerste redactioneel, precies tien jaar geleden, schreef ik over de zoektocht van links naar nieuwe verhalen en de zich verhardende identiteiten in de samenleving. Om die identiteiten open te breken, zijn relaties nodig over scheidslijnen heen. Nu ik net zoals mijn voorgangers na tien jaar afscheid neem als hoofdredacteur van dit mooie blad, dank ik redactieleden, auteurs en beeldmakers, collega's van Bureau de Helling en GroenLinks, de drukker en de binder en in het bijzonder ontwerper Mark Schalken, zonder wie de Helling niet zou zijn wat hij is. Zij allen hebben mij veranderd, en wat mij betreft blijft de Helling bijdragen aan verandering in politiek Nederland.

Dit redactioneel is verschenen in het Zomernummer 2017 van tijdschrift de Helling. Bekijk hier het tijdschrift! 

Onderzoeker en docent aan de Protestantse Theologische Universiteit. Oud-hoofdredacteur van tijdschrift de Helling.
Alle artikelen