Verder doen

Voorstellen voor voedselbeleid

Akker met lupine in het Verenigd Koninkrijk. Foto door Richard Webb. CC BY-SA 2.0

Beleid ontwikkelen rondom voedsel is lastig. Maar er zijn voldoende aanknopingspunten, van een andere landbouw tot steun aan burgerinitiatieven. Aanbevelingen geïnspireerd door de artikelen in het Voedselnummer van tijdschrift de Helling, opgesteld door Marijn Bouwmeester en Erica Meijers.

Politiek en Bestuur

Ontwikkel gezamenlijk voedselbeleid op elk niveau, lokaal, regionaal en Europees en betrek daarbij alle partijen, van boeren, bedrijven en banken tot sociale bewegingen en groepen. (De Schutter, Aalst, Groen)

Bestrijd voedselverspilling. (Boukema, Aalst)

Ontmoedig vleesconsumptie.

Bevorder een voedsel- en landbouwdemocratie met een diversiteit aan benaderingen die inspelen op duurzaamheid en een directe band tussen burgers en boeren. Vermijd daarbij algemene beslissingen die al het andere uitsluiten, maar ga uit van een pluralisme van benaderingen. Weeg daarbij spanningen tussen waarden zorgvuldig af. (Korthals) 

Leer van kleinere voedselinitiatieven met korte ketens (stadslandbouw, direct bij de boer kopen) en zorg ervoor dat hindernissen, zoals belemmerende regelgeving, verdwijnen. (De Schutter)

Ontwikkel een integraal lokaal voedselbeleid op het gebied van onder andere educatie, gezondheid, ruimtelijke ordening en mobiliteit en maatschappelijke participatie. (Boukema, De Schutter, Aalst)

Voer als gemeente een actief communicatiebeleid om pionierende groepen rondom voedsel te stimuleren en van hen te leren.

Pleit voor het afschaffen van frisdrankautomaten op school en het verbieden van fastfoodreclames op en rond scholen en in bus- en tramhaltes. (Groen)

Geef ruimte aan schooltuinen en maak daarvan ook gebruik voor voedseleducatie in de buurt. (Groen)

Geef aandacht aan de sociale dimensies van voedsel, zoals armoede en gezondheid, en betrek alle lagen van de bevolking bij het thema. (Groen, Aalst)

Stel als overheid voorwaarden aan productiewijzes en de overslag van producten in havens, om mensenrechten, biodiversiteit en gezondheid te beschermen. 

Vergroot als lokale overheid je betrokkenheid, door producten in de streek af te nemen en bevorder vervolgens een biologische en natuurvriendelijke vorm van landbouw. 

Richt nationaal beleid niet op de maximalisatie van voedselproductie, maar ook op verduurzaming en kleinschalige vormen van landbouw. (Grashoff & Ludwig)

Zorg voor koopkrachtstijging bij lagere inkomens, zodat voedselprijzen omhoog kunnen en de voedselketen kan worden verduurzaamd. (De Schutter)

Vergroen het belastingstelstel, o.a. door belasting te heffen op CO2 en het principe 'de vervuiler betaalt' in te voeren. (Staps) 

Laat wetenschappers onderzoeken wat alternatieven voor schaalvergroting en intensivering van landbouw zijn. (De Schutter)

Laat wetenschappers onderzoek doen naar de relatie tussen gezondheid, ontwikkeling en voedsel/eetgedrag. (Aalst)

Voer grondgebonden dierrechten in: een bedrijf kan zoveel dierrechten hebben als er voor afzet van de mest grond beschikbaar is. (Grashoff & Ludwig)

Maak ruimte voor natuurinclusieve landbouw, die inzet op kwaliteit van producten en herstel van natuurbehoud, gezondheid, dierenwelzijn en rendabele landbouwproductie. (Grashoff & Ludwig)

Verbied supermakten om producten onder de kostprijs te verkopen. Verplicht hen aan te tonen dat minimaal de kosten in de prijs zijn verdisconteerd (zoals in Duitsland het geval is). (Bussink)

Stel een ombudsman voor toekomstige generaties aan, die betrokken is bij elke besluitvorming met consequenties voor de lange termijn. (Staps)

Organiseer een maatschappelijke discussie over fundamentele waarden in relatie tot voedsel, de relatie tussen onszelf en onze leefomgeving en de kwaliteit van leven. (Boukema, Staps)

Laat Europese landbouwsubsidies niet alleen naar grote bedrijven gaan, maar ook naar kleinere boeren. Als zij samenwerken kunnen ze meer invloed op de markt uitoefenen. (Van der Klauw, Korthals)

Pak het Europese handelsbeleid aan, door eisen te stellen aan productiemethodes, tarieven op te leggen of import van bepaalde gewassen te verbieden. (Gankema)

Ondersteun lokale NGO’s om kennis te vergaren (over landroof en productie van basisingrediënten als soja), om deel te nemen aan coalities, discussies aan te jagen en de lokale bevolking te versterken. (Gankema)

Geef boeren geld voor de teelt van eiwitrijke gewassen, zoals soja, lupine, koolzaad en erwten. (Gankema)

Bedrijven

Bij de totstandkoming van voedselprijzen moeten ook ‘externaliteiten’ worden meegerekend, zoals milieubelasting en sociale gevolgen. (De Schutter en Staps)

Verplaats de teelt van gewassen voor veevoer naar Europa. (Gankema)

Neem als banken en andere financieringsinstanties afscheid van het adagium dat de kleine boer altijd groter moet worden, maar investeer ook in kleinere initiatieven. (Korthals)

Kijk meer naar energie en minder naar kapitaal. (Visser)

Maak ruimte voor certificatie en maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Burgers

Kook zelf en eet gezamenlijk.

Wees je bewust van de waarden die je wilt doorgeven rondom voedsel.

Eet minder vlees of schrap het van het menu.

Verspil geen voedsel.

Verkort de keten van voedseldistributie, koop minder bij de supermarkt en meer bij de boer.

Begin een moestuintje (op je balkon).

Vraag je supermarkt welke certificeringen zij gebruikt bij de inkoop van haar producten.

 

Dit artikel staat in De Helling, herfst 2016: Voedsel.

Godsdienstwetenschapper. Oud-medewerker van Bureau de Helling.
Alle artikelen
Onderzoeker en docent aan de Protestantse Theologische Universiteit. Oud-hoofdredacteur van tijdschrift de Helling.
Alle artikelen