De situatie rondom het lijsttrekkersreferendum en de kandidatuur van Tofik Dibi bewijst dat GroenLinks beter niet kan luisteren naar twitteraars, maar naar haar congresgangers.

Sociale media zijn helemaal in. Alle politici zijn steeds vaker op sociale netwerken aanwezig en doen een poging met burgers online in contact te komen. Zij verspreiden informatie over hun werk en beantwoorden vragen van burgers. Ook kunnen zij er via Facebook en Twitter achterkomen wat burgers bezighoudt. Dat is belangrijk, volgens vele sociale media goeroe's, want de burger verwacht openheid en dialoog van de politiek. Het is ouderwets om als politicus zelf beslissingen te nemen en daarbij niet de continue dialoog met de achterban aan te gaan.

Waar deze ideologie toe leidt, kunnen we zien bij de kandidatuur van Tofik Dibi voor het lijsttrekkerschap van GroenLinks. Twee weken geleden was ik op de radio bij BNN Today. We zouden praten over de kandidatuur van Dibi, een paar uur nadat hij plotseling naar het partijkantoor moest komen. Wat moeten we denken van de situatie rond Tofik Dibi? wilde de presentatrice weten. Ik zei dat er niets bekend was en dat we dus moesten afwachten. Tot dat moment was er door GroenLinks geen enkele mededeling gedaan.

Niet van deze wereld

Alberto Stegeman was ook uitgenodigd en meldde dat 'ik niet van deze wereld was'. Het was toch volstrekt helder dat GroenLinks bezig was Dibi een kopje kleiner te maken. Op sociale media praat iedereen elkaar na en de reguliere media nemen doen dat eveneens. Niemand stelt zich op de hoogte van de procedures die een partij afspreekt, en iedereen trekt snel conclusies op basis van een enkele tweet en een kort telefoontje.

Achteraf bleek dat GroenLinks niets verkeerd had gedaan, al wordt dat nauwelijks door journalisten vermeld: de commissie van Tof Thissen had slechts gedaan wat haar was gevraagd, namelijk een inschatting maken van de geschiktheid van kandidaten. Wie had bedacht dat die commissie dat moest doen? De leden van GroenLinks zelf. Dat was iedereen even vergeten. Het was makkelijker te suggereren dat GroenLinks ouderwets was, dat oude communistische sympathieën weer boven kwamen en dat de oude garde vast hield aan haar macht.

Democratische procedure

Maar het omgekeerde was het geval: de leden hadden zelf democratisch een procedure bepaald. Ieder lid van GroenLinks heeft de kans gehad zich daarover uit te spreken en er een mening over te vormen. En de leden hebben zo democratisch besloten de macht over wie lijsttrekker wordt deels uit handen te geven aan een commissie.

Maar in de tijd van sociale media telt het oordeel van de leden helemaal niet. Nu tellen tweets van boze prominenten en andere leden zwaarder, met name als ze Femke Halsema heten. Iedereen had kunnen weten dat dit tegen de zelf afgesproken procedure ingaat en iedereen kan weten dat een paar individuele klachten via Twitter niet in verhouding staan tot een afgewogen beslissing van een partijcongres.

Stuurloze partij

De afloop is echter kenbed. De twitteraars kregen gelijk en hebben nu een zinloze strijd om een lijsttrekkerschap waarbij alleen verliezers te noteren zijn. Door naar twitteraars te luisteren is GroenLinks stuurloos geworden. Leden mogen wel met elkaar op congressen zaken afspreken, maar alleen als twitteraars zich daar later niet tegen verzetten. Een congres klinkt immers heel ouderwets, autoritair en saai, maar luisteren naar twitteraars is 'helemaal van deze tijd'.

Een ding is zeker: twitteraars zijn zeker niet representatief voor de achterban van GroenLinks. Dit geldt misschien ook voor de congresgangers van GroenLinks, maar zij hebben zich in ieder geval verdiept in waar ze uitspraken over doen en hadden daar ook formeel het recht toe. Dat is weer eens wat anders dan even snel een bericht de wereld inzenden. Als GroenLinks wil overleven, is een consistente partijlijn nodig. Die is alleen te handhaven als men luistert naar congressen, niet als men luistert naar twitteraars. Die waaien namelijk met alle winden mee.

Dan maar niet sexy.