12 jun 2012

Leven gaat voor

over Auschwitz en voetbal

Erica Meijers' column in De Andere Wereld, IKON radio, 10 juni 2012.

 

Toen ik deze week de beelden van de aankomst van het Nederlandse voetbalelftal in Krakau zag, was ik jaloers. Ik zou ook graag in Krakau zijn, want ik heb mooie herinneringen aan het centrale plein, ongetwijfeld een van de mooiste van Europa. Ik was er voor het eerst toen ik een jaar of elf was. Terwijl mijn ouders, broer en zus door de zuilengalerij wandelden, liep ik het plein op en deed of ik daar alleen was. Een groot gevoel van vrijheid overviel me. De wereld lag aan mijn voeten. Er kon, er zou, er mocht van alles gebeuren.

Enkele dagen later bezochten we net als het Nederlandse elftal deze week het nabij gelegen Auschwitz. Het maakte diepe indruk, ik had het gevoel dat ik nooit meer zou kunnen en mogen lachen. Ik ergerde me aan mijn vader, die tijdens het etentje met Poolse vrienden na afloop, volop lachte, at en dronk.
Jaren later was ik weer in Krakau, deze keer met een Duitse vriendin. Weer genoot ik van het plein en zijn wijdse rust, we dronken er koffie en lazen onze boeken. Ook tijdens dit bezoek gingen we naar Auschwitz, en we ervoeren dat als een zware gang, juist vanwege onze verschillende nationaliteiten. Al zijn we beide van ruim na 1945, de geschiedenis heeft onze identiteit wel gevormd. Maar deze keer begreep ik mijn vaders reactie, want ook wij gingen die avond uit eten, vanuit een diepe levenshonger, en een drang om het leven en de vrijheid te vieren.

Daarmee doe je de doden geen onrecht, zoals ik als kind dacht, integendeel. Ieder gedenken is verbonden met leven, met toekomst. Aanstaande dinsdagavond wordt in de Rode Hoed in Amsterdam opnieuw over het gedenken gediscussieerd. Wat mij betreft moet 4 mei de plek blijven waar we hen gedenken die door het naziregime zijn vermoord, het is het anker van ons historisch bewustzijn dat dit nooit meer mag gebeuren. We gedenken hen, omdat we zonder geschiedenis geen vorm kunnen geven aan een leven in vrijheid.

John Heitinga zei na het bezoek aan Auschwitz dat er geen woorden waren voor wat daar is gebeurd, hij zei dat het nooit vergeten mag worden. En daarna liet hij zich toejuichen tijdens een publieke training van Oranje in Krakau. En zo moet het ook: het leven gaat voor. Gelukkig, er mag, er kan en er zal nog van alles gebeuren.

Deze column werd op 10 juni 2012 uitgesproken in De Andere Wereld, IKON radio, 16.55. Beluister de column hier.

Onderzoeker en docent aan de Protestantse Theologische Universiteit. Oud-hoofdredacteur van tijdschrift de Helling.
Alle artikelen

Reactie toevoegen