21 mei 2013

Weg met de toeslagenfabriek!

De toeslagenfraude door Bulgaarse bendes laat zien dat een complex belastingstelsel gevoelig is voor fraude. PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom deed een interessant voorstel in de NRC van 16 mei.

Hij wil samen met zijn liberale collega, Halbe Zijlstra, nadenken over een alternatief voor het toeslagenstelsel en noemde terloops het basisinkomen. Een basisinkomen blinkt uit in eenvoud en sluit aan bij de idealen van sociaal-democraten én de targets van de liberalen. Het zorgt voor een flinke besparing op de bureaucratische verzorgingstaat maar verzekert voor iedereen een fatsoenlijk bestaan.

Een basisinkomen is een inkomen dat burgers onvoorwaardelijk van de overheid krijgen. Het zou voldoende moeten zijn voor mensen om te voorzien in de essentiële levensbehoeften, zoals huisvesting en een zorgkostenverzekering. Iedere burger krijgt dit van de overheid, maar voor de rest is het stelsel van sociale zekerheid zeer beperkt tot, bijvoorbeeld, arbeidsongeschiktheid en onverzekerbare zorgkosten. Daarnaast kunnen mensen zich op de vrije markt bijverzekeren. Tegelijkertijd schaffen we bijna alle uitkeringen, toeslagen en aftrekposten af.

Terecht ergert Halbe Zijlstra zich aan het rondpompen van geld. Mensen betalen belasting maar tegelijkertijd kunnen ze via allerlei regelingen weer geld terug krijgen van de overheid. Dat geldt voor de toeslagenfabriek maar ook voor de hypotheekrenteaftrek. Het belastingstelsel is door Christen-democraten aangekleed als een soort kerstboom met toeslagen, aftrekposten en uitzonderingen. De fraude van de Bulgaarse bendes laat zien dat de kerstboom onder deze versieringen dreigt weg te zakken.

Waren de toeslagen maar het enige: voor mensen die zelf niet voldoende inkomen kunnen vergaren hebben we nu een complex van anonieme afkortingen: AOW, WW, WIA. Om te kijken of mensen wel recht hebben op deze uitkeringen zijn weer controles nodig dat moet dan weer geadministreerd worden door bureaucratische molochen als het UWV.

Een eenvoudiger stelsel van sociale zekerheid, zoals een basisinkomen, voorkomt dat zuurverdiend belastinggeld in de verkeerde handen valt of verdwijnt in een bureaucratisch zwart gat. Het basisinkomen zou de kern kunnen vormen van een mini-stelsel van sociale zekerheid, de droom van de VVD.

Tegelijkertijd zou een basisinkomen ervoor zorgen dat iedere burger recht heeft op een fatsoenlijk bestaan, het hoofddoel van de PvdA. De huidige complexiteit aan regelingen heeft tegenstrijdige effecten: zoals de armoedeval, als mensen die in een uitkering zitten gaan werken, dan kunnen ze wel eens minder geld overhouden aan het eind van de maand, dan toen ze niet werkten. Alle toeslagen zijn inkomensafhankelijk. Als je teveel verdient, heb je geen recht meer op die regelingen. Werken loont dus niet. Een basisinkomen voorziet iedereen in een minimum. Het geld dat mensen daar bovenop verdienen gaat niet ten koste van hun basisinkomen. Zo stimuleert het meer dan de huidige regelingen dat mensen gaan werken.

Bovendien merken veel gemeentes dat armlastige burgers zich niet aanmelden voor alle regelingen waar ze recht op hebben. Ze sturen formulierenbrigades langs de deuren om mensen te helpen om hun recht te halen. In een simpeler sociaal stelsel zou dat niet nodig moeten zijn.

Onze verzorgingstaat is een onoverzichtelijk systeem geworden van uitkeringen, belastingen en toeslagen. Voor de mensen voor wie het bedoeld is ons stelsel vaak te ingewikkeld: zij halen er niet uit wat er in zit. Voor mensen die kwaad van zin zijn biedt het genoeg mogelijkheden voor fraude. Een basisinkomen scoort beter op het sociaaldemocratische ideaal van een eerlijke inkomensverdeling en het liberale target van efficiency. Weg met de toeslagenfabriek. Leve het basisinkomen.

Medewerker van Bureau de Helling.
Alle artikelen

Reacties

Ja mooi...als dit zou worden doorgevoerd dan zullen heel veel problemen als sneeuw voor de zon verdwijnen, ook burn-outs en depressiviteit. Het gaat veel verder en dieper dan menigeen zich kan voorstellen. Het geeft vrijheid en rust en dat hebben we nodig om weer op de hoeven te komen en creatief en dus productief te worden. Mijn zegen heeft het! Viva la basisinkomen :)

Een basisinkomen zorgt niet alleen voor een flinke stap in de richting van een eind aan bureaucratie (zoals Den Haag wenst), maar het legt ook de verantwoordelijkheid bij het individu. Het sociale stelsel zoals die sinds de jaren 50 is opgebouwd heeft enorm goed gewerkt, maar voldoet gewoon niet meer in de huidige maatschappij.
Daarom is een onwoordwaardelijk basisinkomen de logische volgende stap!

Zie ook www.basisinkomen.nl en teken het Europese burgerinitiatief!

Mooi verwoord hoe het basisinkomen zowel links als rechts kan aanspreken omdat het rechtvaardigheid, vrijheid en efficiëntie combineert. En het is ook nog eens groen! Een basisinkomen vermindert door het afschaffen van de werk- en sollicitatieplicht de dwang om doormiddel van werk mee te doen aan de groei- en consumptiespiraal. Het geeft mensen de keuze om meer tijd aan bijvoorbeeld zorg of vrijwilligerswerk te besteden. Het zorgt voor een meer ontspannen en daardoor ook duurzamere samenleving en economie.

Er is nu een Europees burgerinitiatief, gestart door basisinkomenorganisaties in verschillende landen, dat de Europese Commissie oproept om onderzoek naar modellen en mogelijkheden voor invoering van een basisinkomen te stimuleren. Hierboven wordt daar al naar verwezen. Hier nog de directe link voor ondertekening:
http://basicincome2013.eu/ubi/nl/

Wat een mooie reacties!!!

Helemaal mee eens!

Hanneke Bijl

Mensen met het minimumloon €1469,40 per maand komen nog in aanmerking voor diverse toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag enz.) Als we naar een basisinkomen gaan en de toeslagen vallen weg gaat deze groep erop achteruit. Tenzij het basisinkomen hoger wordt dan het minimum loon, wat het voor deze groep niet erg aantrekkelijk maakt om te gaan werken.
Daarbij lijkt het me nogal een prijzige aangelegenheid worden. We hebben zo'n 13 miljoen burgers die ouder zijn dan 18. Laten we zeggen dat het basisinkomen op zo'n €10.000 komt te liggen, zijn we hier al 130 miljard euro aan kwijt (de helft van de begrote uitgaven in 2013)

Succes met de plannen

Hoe wordt fraude moeilijker gemaakt dmv een basisinkomen? Ik zie dan alleen maar meer mensen zich hier inschrijven en fraude plegen door in het buitenland te wonen.

Eindelijk een sprankje hoop dat de politiek hier eens serieus naar gaat kijken!
Wat ik merk is dat er veel vooroordelen bestaan, dus goed informeren vanaf nu is van groot belang. Zoek de publiciteit en breng een maatschappelijke discussie op gang, zou ik zeggen!

@anoniem "minimumloners gaan erop achteruit, tenzij het basisinkomen hoger is dan het minimumloon"

Tja als ze niet werken wel ja, maar op dit moment is de manier om aan een minimumloon te komen toch echt gaan werken...

En dat blijft na invoering van een basisinkomen zo! Daar verdien je dan mee waardoor werken loont...

En dat is maar goed ook, anders zou het de luiezakkerigheid waar u kennelijk erg vanuit gaat teveel stimuleren.

Goed om de toeslagen af te schaffen, en daarbij het liefst meteen ook de rest van de subsidies, het punt is namelijk dat dat voor het overgrote deel perverse prikkels zijn die zorgen voor een concentratie van geld bij de grootste boeren & multinationals die hierdoor de economie & ecologie gijzelen.

Afschaffen van de perverse prikkels genaamd subsidies zorgt voor afschaffen inefficiente bureaucratie en afschaffen van een deel de herverdeling van geld van arm naar rijk, waardoor juist de minimumloners beter af kunnen zijn in een eenvoudiger systeem.

Dus rood, blauw en andere kleuren verenigd u.

Er is nog een variant, al tientallen jaren geleden geopperd. Niet uit socialistische hoek, maar meer uit de libertaire hoek, en dat is het idee van negatieve inkomstenbelasting: Als je een hoger inkomen hebt betaal je belasting, als je een lager inkomen hebt (of geen), dan wordt dit aangevuld tot het vastgestelde basisniveau.

Eindleijk verlost van alle soorten subsidies, perverse prikkels en favoritisme. Want ook via subsisides worden kiezers omgekocht om op bepaalde politieke partijen te stemmen. Socialisten zijn daar ongetwijfeld kampioen in.

Overigens denk ik dat de weerstand tegen verandering erg groot is: kijk eens hoe moeilijk het is om de hypotheekrente aftrek af t schaffen.

Dit land heeft een revolutie nodig om het huidiige incompetente leiderschap (politici, bankiers, adviseurs) weg te saneren.

Reactie toevoegen