Tijdschrift jrg.20, nr.3, Landbouw in Europa

Landbouw in Europa

2007
Nr. 
3

Komende herfst liggen overal in de Nederlandse supermarkten weer de verse paprika’s en tomaten uit Zuid-Europa. De bewuste consument kiest dan het liefst voor vers en als het kan biologisch. Maar wat ook veel ‘bio-klanten’ niet weten, is dat ook de onbespoten groente geproduceerd wordt met de hulp van onderbetaalde arbeidskrachten, die in zeer slechte omstandigheden werken en wonen.

Deze Helling onderzoekt de sociale kant van het geïndustrialiseerde boeren- en tuindersleven. In drie bijdragen wordt een indruk gegeven van het werk in het Nederlandse Westland, het Spaanse Almeria en de Franse Bouche-dû-Rhone. In al die gebieden hebben boeren en tuinders de grootste moeite hun hoofd boven water te houden als gevolg van de moordende concurrentie op de markt van landbouwproducten. Ze zijn aangewezen op goedkope arbeid en dat leidt tot de krotten van illegalen in Almeria en de onderbetaalde migranten in het Westland. Een uitstapje naar het boerenleven in de Indiase deelstaat Andhra Pradesh laat zien dat dit in de snel groeiende economie van Azië niet anders is, alleen zijn het hier geen loonarbeiders die de lasten dragen, maar de arme boeren zelf: zelfmoord komt er schrikbarend veel voor.

Is er een toekomst voor de landbouw in Europa? Die vraag komt aan de orde in een gesprek met Europarlementariër Thijs Berman. Moet de oplossing voor het rammelende systeem worden gezocht in regionalisering van de landbouw of in het afschaffen van de landbouw in Europa? Berman denkt daar anders over.

Aan het slot van het themagedeelte wordt de problematiek van de laagbetaalde landarbeiders verbreed naar de positie van alle outsiders op de arbeidsmarkt. Erik de Gier werpt de vraag op of de vervanging van de verzorgingsstaat door een activerende participatiemaatschappij voor de onderkant van de arbeidsmarkt een verbetering is. Leidt de verwachte krapte op de arbeidsmarkt werkelijk tot meer kansen voor de outsiders, zoals ook links-liberale optimisten verwachten?

INHOUD

21 sep 2007
De Helling 2007-3
Gelukkig hij, die ver van de mensen woon, dichtte de Romeinse dichter Horatius 30 jaar voor Christus. Iedereen die ooit latijn leerde kent dit beroemde lofdicht op het boerenleven, waarin hij een idyllisch...
21 sep 2007
De Helling 2007-3
De huidige land- en tuinbouw is in verregaande mate geïndustrialiseerd: de invoering van machines en technologie hebben het boerenbedrijf diepgaand veranderd. Een gesprek met de techniekfilosoof Peter-Paul Verbeek...
21 sep 2007
De Helling 2007-3
Zelden ben ik zo vaak door lezers van De Helling op het matje geroepen als na die keer dat ik schreef gevallen te zijn voor Barack Obama.
21 sep 2007
De Helling 2007-3
Er is een nieuwe politieke strijd gaande tussen de winnaars en de verliezers van de globalisering. Een groep Zwitserse en Duitse wetenschappers vergeleek zes Europese landen.
21 sep 2007
De Helling 2007-3
Overal in Europa plukken immigranten de tomaten in de kassen en steken de asperges op de velden. Vaak voor een hongerloontje en in omstandigheden die bijna 19e-eeuws aandoen. Moeizaam komt het vakbondswerk onder...
21 sep 2007
De Helling 2007-3
Tuinbouw en illegaliteit gaan overal in Europa hand in hand. In het Nederlandse Westland is dat niet anders. Marijke Bijl deed veel onderzoek op dit terrein. Ze geeft een update van de situatie.
21 sep 2007
De Helling 2007-3
India is één van de snelst groeiende economieën in Azië. Door modernisering en liberalisering weet de regering haar positie op de internationale markt te verbeteren. Maar dit beleid heeft zijn prijs. De deelstaat...
21 sep 2007
De Helling 2007-3
Hoe kan het dat in het welvarende Europa arme landarbeiders in regelrechte sloppen wonen? Heeft dat iets te maken met het landbouwbeleid van de Europese Unie? En zo ja, wat kan de EU daar dan aan doen? Die vragen...
21 sep 2007
De Helling 2007-3
Hoe is het gesteld met de positie van de outsiders op de Nederlandse arbeidsmarkt? Erik de Gier onderzoekt of het nieuwe model van de activerende participatiemaatschappij voor hen betere kansen schept dan de...
21 sep 2007
De Helling 2007-3
Nederland is in de ban van islamofobia. De gematigde autochtoon en de gematigde moslim zijn in een mentale gijzeling beland.
21 sep 2007
De Helling 2007-3
Groen heeft eindelijk de wind mee. Dat werpt de vraag op: hoe moet groene oppositie eruitzien ten tijde van Balkenende 4, in en buiten het parlement. Wat is de inzet en wat zijn de lastige dilemma's? En wie zijn...
21 sep 2007
De Helling 2007-3
Bart Snels en Noortje Thijssen van het Wetenschappelijk Bureau GroenLinks publiceerden deze zomer het boekje De tijd vooruit als bijdrage aan de beginseldiscussie in GroenLinks. Marius Ernsting las het en reageert.
21 sep 2007
De Helling 2007-3
Begin deze maand is het academisch jaar weer geopend. Een goed moment om ook het debat over het hoger onderwijs te heropenen. Enrico Perotti, hoogleraar aan de aan de Universiteit van Amsterdam gelieerde Amsterdam...

Colofon

De Helling verbindt onderstromen in de samenleving met de politiek. Het tijdschrift zet vragen op de politieke agenda, biedt verdieping bij actuele dilemma's en ontwikkelt nieuwe ideeën voor groene en linkse politiek.

De Helling valt op door de serieuze aandacht voor kunst, fotografie en vormgeving. Naast interviews, essays en opiniërende artikelen zorgen beeldbijdragen voor een extra dimensie. Ook geeft de Helling leestips en handvaten voor politieke actie.

Het tijdschrift verschijnt vier keer per jaar, bij de wisseling van de seizoenen. Het is een uitgave van Bureau de Helling, het wetenschappelijk bureau van GroenLinks. De redactie werkt op basis van een statuut dat haar onafhankelijkheid garandeert.

Redactie

  • Suzanne van den Eyden (hoofdredacteur)
  • Natasja van den Berg
  • Suzanne Kröger
  • Herman Meijer
  • Socrates Schouten
  • Farid Tabarki
  • Rens van Tilburg
  • Alderik Visser
  • Lot van Hooijdonk
  • Lara de Brito

 

Ontwerp & beeldredactie: Mark Schalken (De ruimte ontwerpers)

Druk: Drukkerij de Raddraaier te Amsterdam

Contact

redactiedehelling@bureaudehelling.nl

Overige correspondentie:
Postbus 8008
3503 RA Utrecht
tel. 030-2399907