Tijdschrift jrg.21, nr.4, Technologie

Bestel dit nummer
Word abonnee, het eerste jaar voor slechts € 15,-

Eigen verantwoordelijkheid

2013 nr. 1

bestel

Eigen verantwoordelijkheid

2012 nr. 4

bestel

Togadragers in het recht

2012 nr. 3

bestel

Tijdschrift de Helling

Jrg. 21,

nr. 4

Winter

2008

Technologie

Kunst, handwerk, religie en de allermodernste technologische vernieuwingen komen uit dezelfde drang voort: meer grip krijgen op het bestaan. Nieuwe technologie roept veel debat op: het ene na het andere congres vindt plaats, georganiseerd door een van de vele wetenschappelijke, adviserende en andersoortige instituten die zich met technologie bezighouden. De politiek lijkt echter nogal afwezig op dit terrein. Toch liggen er wel degelijk de nodige vragen op het bordje van de politiek. Als het om linkse politiek gaat is dat nog duidelijker, want daar zijn de meningen over technologie nogal eens verdeeld: leiden de nieuwe technologische mogelijkheden tot de nachtmerrie van Big Brother, of zullen zij het klimaat- en energieprobleem oplossen? In deze Helling richten we ons op het proces van besluitvorming rondom de ontwikkeling van nieuwe technologie en stellen daarbij prangende vragen.

Bibi van den Berg 21 Dec 2008

Ambient intelligence

Technologische mogelijkheden hebben altijd geleid tot toekomstdromen. De droom die de Europese Unie dichterbij wil brengen is ontwikkeld door Philips en heet: Ambient Intelligence. Over de ontwikkeling van een concept.

Koen Dortmans 21 Dec 2008

“Nieuwe technologie houd je niet tegen.”

Het Rathenau Instituut bericht parlementariërs gevraagd en ongevraagd over kansen en risico’s van nieuwe technologieën. Directeur Jan Staman over het beïnvloeden van de politieke agenda en het Haagse krachtenveld. “Alle Kamerleden zijn me even lief.”

Christoph Keller 21 Dec 2008

Flirten met Tesla

Groen- en links-georiënteerde mensen hebben van oudsher een tweeslachtige relatie met technische innovatie. Dit heeft te maken met historische breuklijnen, ideologische categorieën, persoonlijke ervaringen en een fundamentele scepsis tegenover de markt – terecht maar ook onterecht.

Erica Meijers 21 Dec 2008

Odysseus, of technologie als moderne mythe

Notities over de verhouding tussen mens en techniek aan de hand van de Griekse held Odysseus.

Petra Essink 21 Dec 2008

De dove prinses

Technologie verandert de wereld. Hoe diep dat kan ingrijpen blijkt uit het verhaal van Bea Visser, die vanaf haar geboorte doof is.

Marijntje Denters 21 Dec 2008

Column: Liever skeptisch

“Daders homogeweld autochtoon”. Ik betrap mezelf erop dat ik een tevreden grijns niet kan onderdrukken bij het lezen van die kop boven een artikel over homofoob geweld: zie je wel, het zijn niet altijd allochtonen, moslims of Marokkanen. Mijn toch wel een beetje zelfvoldane gevoel verraste me, want normaal ben ik sceptisch zodra de termen allochtoon en autochtoon opduiken in criminaliteitsstatistieken. Maar nu had ik opeens dat tevreden gevoel dat de berichtgeving eindelijk realistischer werd. Tot een paar dagen later de artikelen over een tweede onderzoek volgden: “Marokkanen oververtegenwoordigd bij homogeweld”. ‘Vast weer verdraaid,’ dacht ik nu: ‘typisch Telegraaf.’ Toch bekroop me de gedachte dat deze tegengestelde reacties op z’n minst een beetje verdacht waren...

Menno Hurenkamp 21 Dec 2008

Column: Hond

De Russische medemens houdt er graag een hond op na. Je ziet ze in Moskou veel aan de leiband lopen. Het is het bekende verhaal: hond (‘sabaka’) draaft rond, snuift aan voorbijganger, boom en auto en – dat beeld was ik bijna vergeten door al die brave zakjes, harkjes en schepjes van de Nederlandse hondenbezitter - draait naar eigen inzicht drollen op het publieke parcours. Ook onderhoudt men hier een straffe verzameling zwerfhonden. Overdag houden deze zich gedeisd in parkjes en op parkeerplaatsjes.’s Nachts verliezen ze om niks hun daagse timiditeit. Dan barsten de dakloze honden plots uit in hysterisch geblaf, elkaar minutenlang aanvullend in seriële of contrapuntische woefwafs. Maar goed, ook de zwerfhond stopt sanitair naar eigen inzicht. Dat wil zeggen overal.

Erica Meijers 21 Dec 2008

Redactioneel: Grip

Vanaf het moment dat mensen hun handen vrij hadden hebben zij ze gebruikt om dingen te maken. Kunst, handwerk, religie en de allermodernste technologische vernieuwingen komen uit dezelfde drang voort: meer grip krijgen op het bestaan. De afdruk van een hand van zo’n twintigduizend jaar voor onze jaartelling op het omslag van deze Helling herinnert daaraan. Nieuwe technologie roept veel debat op: het ene na het andere congres vindt plaats, georganiseerd door een van de vele wetenschappelijke, adviserende en andersoortige instituten die zich met technologie bezighouden. De politiek lijkt nogal afwezig op dit terrein. Op het eerste gezicht niet zo verwonderlijk: is het ontwerpen van nieuwe technologieën niet vooral een zaak van deskundigen en specialisten? Toch liggen er wel degelijk de nodige vragen op het bordje van de politiek.

Aysel Sabaghoğlu 21 Dec 2008

De hond en de hometrainer

Emile Aarts is lid van het managementteam van de Philips Research Labaratories en doceert aan de Technische Universiteit Eindhoven. Hij doet al vijfentwintig jaar onderzoek naar toepassingen van computertechnologie en is de stuwende kracht achter Ambient Intelligence. Hoe ziet hij de relatie tussen bedrijfsleven en politieke instituties als het gaat om technologische innovatie?

René Voogt 21 Dec 2008

Bespieden via het stopcontact

Een voorbeeld van ‘slimme’ technologie is een nieuwe energiemeter, die ieder Nederlands huishouden de komende jaren krijgt. Doel van de Europese Unie, die tot de invoering besloot, is het stimuleren van energiebesparing. Maar er kleven grote bezwaren aan de meter en energiebesparing kan ook eenvoudiger worden gerealiseerd. Onderzoeksresultaten uit Tilburg.

Koen Dortmans Maud Radstake Annemiek Nelis 21 Dec 2008

Meepraten

Een democratische ontwikkeling van controversiële nieuwe technologieën is niet gediend met een algemeen publiek debat. Het is zinvoller om te discussiëren met direct betrokken wetenschappers en groepen burgers die met de gevolgen van een bepaalde technologie worden geconfronteerd.

Paulus Lips 21 Dec 2008

Dokters in de politiek

Technologische vooruitgang gaat gepaard met veel onzekerheden. Beslissingen over deze complexe problemen vallen tussen politiek en wetenschap. Dit leidt tot onduidelijkheid en onvrede.

Olav Velthuis Jelle van der Meer 21 Dec 2008

Avishai Margalit over sektarisme en de weerzin tegen compromissen

Sektarische groepen weigeren compromissen te sluiten omdat ze hun principes heilig verklaren. Ze zijn niet antidemocratisch, maar elitair. De politiek filosoof waarschuwt voor sektarische tendensen in de politiek. Ook groene partijen moeten oppassen.

Lou Keune 21 Dec 2008

Links en de kredietcrisis

De ondertekenaars van de Verklaring van Tilburg (zie kader) pleiten voor diepgrijpende wijzigingen in ons economisch bestel. Een van de initiatiefnemers vergelijkt de reactie van parlementair links op de kredietcrisis met de uitgangspunten van de Verklaring.

Erica Meijers 21 Dec 2008

Geluk!

Afgelopen maand verscheen Femke Halsema’s pleidooi voor een nieuwe houding ten opzichte van het allesoverheersende consumentisme in onze samenleving onder de titel: Geluk! Voorbij de hyperconsumptie, haast en hufterigheid. (Bert Bakker, Amsterdam 2008) De Helling verzamelde een aantal reacties.

Bob Goudzwaard 21 Dec 2008

Authenticiteit in plaats van hyperconsumptie

Bob Goudzwaard herkent in Femke Halsema een bondgenoot voor zijn dertig jaar oude voorstellen voor een andersoortige economie die niet uitsluitend is gebaseerd op groei.

Rens van Tilburg 21 Dec 2008

Politiek maakt gelukkig

Politieke programma’s zouden niet alleen moeten worden getoetst op hun effecten voor de economie, maar ook op hun geluksclaims, bepleit Halsema. Van Tilburg wil een nog scherpere confrontatie van de gelukswetenschap met de praktische politiek.

Erica Meijers 21 Dec 2008

Reactie Wetenschappelijke bureau van andere politieke partijen

In Geluk! bindt Femke Halsema de strijd aan met modern conservatisme en een politiek van wantrouwen. Haar boek is een warm pleidooi voor eerherstel van het individualisme en een felle kritiek op het consumentisme - ‘door de markt aangejaagd en door de overheid bevorderd’ (p.56) - waarvan de samenleving doortrokken raakt. In plaats van burgers tegemoet te treden als calculerende egoïsten moeten politici ‘verantwoordelijkheid nemen voor de definitie van het publieke belang’ (p.111) en fors investeren in zorg, onderwijs en arbeidsbemiddeling voor wie ondersteuning behoeft. Emancipatie en democratisering, dat is de opdracht.