Tijdschrift jrg.25, nr.2, De ziel van Europa

Bestel dit nummer
Word abonnee, het eerste jaar voor slechts € 15,-

Eigen verantwoordelijkheid

2013 nr. 1

bestel

Eigen verantwoordelijkheid

2012 nr. 4

bestel

Togadragers in het recht

2012 nr. 3

bestel

Tijdschrift de Helling

Jrg. 25,

nr. 2

Zomer

2012

De ziel van Europa

Er wordt veel over Europa gesproken, deze dagen. Meestal in termen van crises, banken en politieke instituties. Maar Europa roept veel meer op: oude Griekse mythes, prachtige pleinen en kathedralen, vakantieliefdes, volksverhuizingen, oorlog en revolutie. Ergens tussen de herinneringen en de hoop voor de toekomst, bevindt zich de ziel van Europa. Die ziel zou tot uiting moeten komen in het politiek-economische project, maar er lijkt eerder sprake van een kloof tussen beide.

Of is dat een vergissing en krijgen we als Europeanen gewoon het bestuur dat we verdienen? Het huidige politieke Europa staat in elk geval op een kruispunt. Het gevaar dat het na de Tweede Wereldoorlog begonnen project een historische curiositeit wordt, is niet denkbeeldig. Zelfs linkse partijen verlaten her en der hun klassieke standpunt van internationale samenwerking als remedie tegen naar geweld en uitsluiting neigend nationalisme, als weg naar ‘verzoening tussen de volkeren’ en als opening naar de wereld.

Het is tijd voor een bredere blik op Europa. Het is tijd voor een poging om het Europa van de ziel te verzoenen met het politieke Europa. Die poging doen we in dit zomernummer van de Helling.

Inhoud

Erica Meijers, 'Een ziel heb je nu en dan'. Leeswijzer bij deze Helling

Dick Pels, Niet meer bang zijn. Wat bezielt Europa

Daniel Cohn Bendit, De waarheid over Europa. In gesprek met Socrates

Kristóf Szombati, Is Europa te redden? Eigenbelang regeert

Cas Smithuijsen, Eurofonie. Is het Europese ideaal nog hoorbaar?

Joost Vormeer, Kwetsbaar en wreed. Drie films uit het hart van Europa

Benoît Lechat, Het meertalige Europa. De vreemde wereld van de ander

Jos van Dijk, Vertrouwen in de burger. Versterk de Europese democratie

Rens van Tilburg, Een munt zonder ziel. Hoe de politiek buiten spel kwam

Wie en waar is de ziel van Europa?

Acht korte bijdragen van: Christoph Keller (CH), Eva van de Rakt (D/CZ), Pepijn Vloemans (NL), Oyvind Strømmen (N), Ingeborg Visscher (NL), Kostas Loukeris (GR), Judith Sargentini (NL/B), Dick Boer (NL)

Beeld (alleen in print):

Hristina Tasheva: Letters to my mother en Statistic figures.

Kunstenaars op reis door Europa: Esther Kokmeijer, Tjerk Ridder, Bruno van Elshout, Jonmar van Vlijmen

Caribische kunst

‘s Nachts op het strand

Nu is ze aangekomen, de ziel van Europa. Ze zit op een rots op de Isla de las Palomas, de meest zuidelijke punt van Europa. Achter haar de muur van de citadel, de witte huizen van Tarifa en laatste uitlopers van Andalusië. Voor haar de Estrecho van Gibraltar, en op een steenworp afstand de kust van Afrika. Haar bundeltje spullen heeft ze op de rots gelegd, veel zit er niet in: wat kleren en een verfomfaaid exemplaar van de Algemene Verklaring van de Rechten van de Mens, maar geen reisdocumenten, geen paspoort.

In einer Nacht, am Strand

Jetzt ist sie angekommen, die Seele Europas. Sie sitzt auf einem Felsen auf der Isla de las Palomas, die südlichste Spitze Europas. Hinter ihr die Mauern der Festungsanlage, die weissen Häuser von Tarifa, der letzte Ausläufer Andalusiens, vor ihr der Estrecho von Gibraltar, zum Greifen nah die nördliche Küste Afrikas.

Europeaan zijn en Europeaan worden

Bij het woord ‘Europa’ denken velen aan Griekenland en vooral aan de Griekse mythologie. Voor een niet-nationalistische Griek is het een ironische en misschien zelfs dubieuze onderneming om een paar duizend jaar terug te gaan in de tijd, naar de ‘bakermat van de democratie’ en vervolgens de lofzang te zingen op wat die democratie ons heeft geschonken.

Being and/or Becoming European

In many Europeans’ minds the term ‘Europe’ refers to Greece and to its mythology. For a non-nationalist Greek, going a couple of thousand years back to identify and possibly celebrate what ‘the cradle of democracy’ bestowed upon us in terms of a term is ironic and perhaps a dubious exercise. The ultimate irony regarding Europe is that it started as a myth concerning sexual desire and a divine abduction and – surprisingly enough - for many around the world Europe still symbolizes force and desire.