Molybdeen

Grondstoffenprofiel

Molybdeenerts. Foto door James St. John. CC BY 2.0

Molybdeen is een metaal met symbool Mo. Het behoort tot de elementen met het hoogste smelt- (2623°C) en kookpunt (4612°C).

Belang

Molybdeen is essentieel voor onze voedselvoorziening. Planten, dieren en mensen kunnen niet zonder. Het is een micronutriënt in de landbouw, die soms wordt toegevoegd aan kunstmest en veevoer. Een mens heeft dagelijks 75 tot 250 microgram molybdeen nodig voor een goede nierfunctie en voor het zenuwstelsel.

Het molybdeen dat in mijnen wordt gedolven wordt grotendeels gebruikt door de industrie, met name voor legeringen. Toevoeging van ‘moly’ maakt staal sterker en beter bestand tegen roest en hitte. Molybdeen zit in pijpleidingen, raketmotoren, katalysatoren en pigmenten.

Molybdeen is van belang voor de transitie naar een duurzame energievoorziening, bijvoorbeeld voor windstroom en aardwarmte. Het maakt staal van voertuigen lichter, wat leidt tot een lager energieverbruik.

Winning

Molybdeen wordt voornamelijk gewonnen in China, de Verenigde Staten en Chili.

Reserve

De economisch winbare voorraad aan molybdeen, voor zover bekend, wordt geschat op elf miljoen ton.

Tachtig procent van de bekende reserve bevindt zich in China, de VS en Chili, nul procent in de Europese Unie.

Verbruik

Er wordt jaarlijks 270.000 ton molybdeen gedolven.

Schaarste

De bekende molybdeenreserve gaat nog ongeveer veertig jaar mee.

Volgens een schatting die rekening houdt met nog niet ontdekte reserves zal de winbare voorraad aan molybdeen rond het jaar 2100 zijn uitgeput.

De EU is volledig afhankelijk van import, met name uit China. Dat land heeft de export van molybdeen al eens aan banden gelegd. De VS en Chili worden daarentegen gezien als betrouwbare leveranciers. Daarom staat molybdeen niet op de EU-lijst van kritieke grondstoffen. Deze lijst houdt geen rekening met fysieke schaarste.

Substitutie

Molybdeen is onvervangbaar in de landbouw.

In de industrie is molybdeen lastig te vervangen. Mogelijke alternatieven, zoals borium en nikkel, zijn ook tamelijk schaars.

Recycling

Door het hoge kookpunt valt molybdeen nauwelijks te scheiden van andere metalen in smeltovens. Slechts een derde van het molybdeen in industriële toepassingen wordt gerecycled. Om de vraag naar vers gedolven molybdeen terug te dringen zouden legeringen met molybdeen gelabeld kunnen worden, bijvoorbeeld met een chip, opdat ze niet tussen het gewone staalschroot belanden maar apart gerecycled worden. Dan blijft het molybdeen beschikbaar voor hoogwaardige toepassingen.

Dit artikel staat in De Helling, herfst 2015: Grondstoffenpolitiek

Molybdeenmijn in de VS. Foto door Sam Beebe. CC BY 2.0

Wetenschapsfilosoof. Medewerker van Bureau de Helling.
Alle artikelen
Medewerker van Bureau de Helling.
Alle artikelen