Redactioneel: 1968

In 1968 was mijn moeder 33 jaar, ze was getrouwd en had drie kinderen waarvan ik de jongste was. Zoals veel andere vrouwen werd ze ontslagen toen ze ging trouwen, om haar werk als onderwijzeres pas tien jaar later weer op te nemen. Afkomstig uit een gereformeerd middenstandsgezin werd haar leven voor een groot deel bepaald door traditionele waarden als gezin, huwelijk en moederschap.

Een foto uit 1968 verderop in deze Helling getuigt hiervan. Maar schijn bedriegt. Onder de oppervlakte was de oude wereld allang aan het veranderen. Mijn ouders ontmoetten elkaar in de jaren vijftig op een van de eerste gemengde en oecumenische jongerenkampen, waar heftig over kerk en wereld gediscussieerd werd. In de jaren zestig werden ze net als veel anderen gegrepen door de hoop dat de wereld anders en beter kon, nu wereldwijd duidelijk was geworden hoe diep de kloven tussen rijk en arm, wit en zwart waren. Bewustwording was het sleutelwoord. In 1968 kreeg die hoop een forse knauw door de levensgevaarlijke hoogspanningen in het Midden-Oosten en Tsjecho-Slowakije en de moordpartijen in Vietnam en Biafra. Vooral de moord op Martin Luther King kwam hard aan. Hij zou die zomer spreken op de assemblee van de Wereldraad van Kerken in Uppsala, die in het teken stond van vernieuwing en gerechtigheid. In zijn plaats sprak de zwarte schrijver James Baldwin, die zich voorstelde als een van Gods kinderen die als zwarte door de christelijke kerk is verraden. Zijn oproep aan de kerk op eindelijk de kant van de onderdrukten te kiezen maakte diepe indruk. De tegenslagen van 1968 maakten de strijd voor verandering verbetener, minder vrijblijvend: een andere wereld wordt niet allèèn gebouwd op flower power, er is ook een permanent kritische houding tegenover jezelf en de samenleving nodig en de bereidheid je volledig in te zetten. In die geest ben ik opgevoed en 1968 heeft zijn magische klank altijd behouden. Als we in dit nummer 1968 herdenken is het ons om die vernieuwing te doen, die steeds opnieuw gezocht moet worden, vandaag meer dan ooit.

Onderzoeker en docent aan de Protestantse Theologische Universiteit. Oud-hoofdredacteur van tijdschrift de Helling.
Alle artikelen