2 feb 2018

Hoeveel macht geven we de robots?

Gezelschapsrobot Pepper. Foto door Xavier Caré. CC-BY-SA 4.0

Technologie kan ons leven vergemakkelijken, maar mag ons niet overheersen. Als we willen voorkomen dat robots besluiten gaan nemen die aan mensen zijn voorbehouden, moeten we politieke actie ondernemen.

In de zorg verschijnen steeds meer robots. Die kunnen een uitkomst zijn voor ouderen die zelfstandig willen blijven wonen. Zorgrobots kunnen vergeetachtige senioren helpen hun medicijnen op tijd te nemen en hen herinneren aan afspraken. Ze kunnen een doktersconsult regelen of een videogesprek met familieleden. Maar hoe bedilzuchtig mag een robot zijn? Mag een robotrollator tegen een tachtigplusser zeggen: ‘We gaan pas buiten wandelen als u uw pillen heeft geslikt?’ Wij vinden van niet. Deze situatie vraagt om ingrijpen door een zorgverlener van vlees en bloed, iemand met tact en empathie. De menselijke waardigheid wordt aangetast als machines de baas over ons gaan spelen.

Ook overheden passen steeds vaker kunstmatige intelligentie toe. Sommige gemeenten gebruiken een computerprogramma dat tracht te voorspellen, op basis van allerlei persoonsgegevens, welke jongeren uitvallen op school of het boevenpad op gaan. Deze jongeren krijgen gemeenteambtenaren op bezoek. Die weten ook niet precies hoe de computer besluit wie een risicojongere is. Daarvoor is het programma ‘te ingewikkeld’.

Stigma

Er komen steeds meer ‘zelflerende’ computerprogramma’s, waarbij zelfs de programmeur niet kan achterhalen hoe de besluitvorming verloopt. Voor iemand die door de computer op het verkeerde lijstje is gezet - bijvoorbeeld dat van ‘risicojongeren’ - wordt het lastig om dat stigma kwijt te raken. De computer zegt het nu eenmaal. Er is geen mens die verantwoording af kan leggen over het genomen besluit. Het is Kafka ten voeten uit. Ook hier dreigt kunstmatige intelligentie ons te overheersen in plaats van te ondersteunen.

Of het nu gaat om zorg of misdaadbestrijding, we moeten bepalen welke besluiten we in mensenhanden willen laten en dat in wetten vastleggen

 

Als we willen voorkomen dat de technologische ontwikkeling ons voor voldongen feiten stelt, moeten we robots en andere vormen van kunstmatige intelligentie hun plaats wijzen. Of het nu gaat om zorg of misdaadbestrijding, we moeten bepalen welke besluiten we in mensenhanden willen laten en dat in wetten vastleggen.

Wijsheid

Een voorbeeld van tijdige wetgeving is de nieuwe Europese verordening over bescherming van persoonsgegevens. Deze stelt grenzen aan geautomatiseerde besluitvorming. De algemene regel is dat overheden of bedrijven een besluit niet mogen overlaten aan computers, als zo’n besluit een significant nadeel kan opleveren voor burgers of klanten. In de uitzonderingsgevallen waarin geautomatiseerde besluitvorming wel is toegestaan, heeft de burger of klant het recht om bezwaar te maken, om uitleg te eisen en om te verlangen dat de besluitvorming wordt overgedaan door een mens in plaats van een computer.

De Europese wet is niet volmaakt, maar helpt om te voorkomen dat kunstmatige intelligentie zich opdringt waar menselijke wijsheid geboden is. Nationale en lokale politici kunnen er een voorbeeld aan nemen. Robotisering en automatisering zijn geen natuurkrachten, maar menselijke processen waarover we zelf de regie moeten houden.

Dit artikel is op 2 februari verschenen in het Algemeen Dagblad.

Op 2 februari organiseren Bureau de Helling en de Eerste Kamerfractie van GroenLinks de conferentie Kan technologie ook links zijn? in de plenaire zaal van de Eerste Kamer.

Directeur van Bureau de Helling.
Alle artikelen
Fractievoorzitter van GroenLinks in de Eerste Kamer.
Alle artikelen

Reacties

buy viagra in atlanta|viagra a buy rx you can|try it generic viagra safety|cheap small quantity viagra|viagra frau wirkung|look there order viagra viagra|viagra a 20 anni yaho|just try viagra tablets|viagra sur internet forum|gibts viagra kaufen|free info mail viagra|i keep getting viagra emails|online viagra verordnung|viagra ships from india|acquistare viagra svizzer|acheter viagra a quebec|viagra canada female|purchase genuine viagra online|express american viagra buy|pfizer viagra 100mg price|trusted viagra sales|buying viagra in egypt|comprare il viagra online|much does viagra cost per pill|avis site viagra now online|vente de viagra femme|only now viagra viagra|cialis viagra in italia|viagra soft snabb leverans|buying generic viagra safe|compra viagra online india|cialis e viagra on line|generic viagra ok|kamagra oral jelly vs viagra|differenza viagra ciali|herbal viagra uk cheap|levitra cost viagra|viagra from doctor|can i get viagra at walgreens|only here original viagra|viagra japanese|percocet and viagra together|viagra name origin|can i buy viagra in nz|venta viagra talca|viagra ketoderm|generic viagra online rx|doctissimo viagra 25|viagra samples sales|viagra bob dole|buy cheap viagra soft pills|supplier uk viagra|what does viagra cost|forum viagra|cheap 100mg viagra too much|viagra y vi|viagrasoft tabs|viagra frau zusammensetzun|can buy viagra china|viagra generika holland kaufen|reviews of generic viagra|viagra priser|does viagra do|we use it female viagra cheap|buy viagra us|use viagra to how|can you sell viagra on ebay|good choice viagra low price|viagra mit 20|natural viagra drug|effet viagra cialis|prices fo viagra|donde comprar viagra generica|generic viagra genuine|libre para venta viagra|viagra dnemark rezeptfrei|viagra posologie|onlineverkauf viagra|only for you viagra sales uk|buy viagra legally uk more|pilule viagra online|try it to buy viagra|sildenafil viagra 100mg|viagra online italia low cost|viagra over counter costa rica|viagra femminile omeopatia|viagra generic by|only today viagra 100 mg|viagra en espana sin recet|viagra label picture|esiste viagra per donne|does generic viagra work women|billiges viagra levitra|order viagra using paypal|viagrande casa delle farfalle|viagra como funciona|viagra value on street|rezeptfrei viagra cialis|prices viagra uk|viagra acheter en ligne france|viagra cialas comparison|entrega de viagra|only now best viagra|viagra woman buy paypal|healthy male viagra|watermelon viagra like effects|il viagra senza ricetta|viagra tablet in india price|dose of viagra for 140kg man|brand viagra online usa|where to order viagra uk|delivery of viagra|where to buy pills like viagra|viagra uk cost pill|viagra in ukraine|quickest viagra soft|acheter pfizer viagra 100mg|viagra copay|viagra kaufen apotheke preis|viagra generico 150 mg|viagra 25 mg no effect|girls on cocaine take viagra|beer viagra|100mg generic viagra online|generic viagra buy pharma|viagra in nederland|cialis vs levitra viagra|viagra price range|viagra e insufficienza renale|paypal payment generic viagra|venta viagra kamagra|viagras sans ordonnance|vente viagra en pharmacie|follow link viagra pill|viagra cialis tes|viagra pills cheap for sale|buy brand viagra for sale|viagra us pharmacy|brett favre viagra|viagra naturel net|buying viagra online com|reviews of cialis vs viagra|acheter viagra danger|chinese viagra at sex stores|viagra or 800mg|viagra a los 20 aos|generic viagra in bangkok|try it how to buy viagra|buy viagra online in eu|come comprare viagra in au|we choice viagrabest viagra|canadian cheap generic viagra|compra viagra sa|can buy viagra korea|buy generic viagra in uk|precio de viagra en espa|where to in manila viagra|qual o melhor generico viagra|durata effetto viagra|viagra femminile vendita|approved generic viagra|wollsale viagra in china|formula viagra generico|online pfizer viagra for sale|tomar viagra mujeres|viagra vanzare online|50 mg viagra price|pfizer viagra vente en ligne|como comprar viagra online|propecia und viagra|mercury drug viagra price|es efectivo el viagra generico|compare viagra price|viagra danemar|promotion viagra|online doctors viagra|viagra hipertension|we use it cheap viagra india|buy viagra in philipines|viagra in abu dhabi|buy viagra in madrid|where viagra or cialis|free trial offer viagra|achetez viagra en ligne|rezept viagra|wirkung von viagra wikipedia|female viagra quanto dura|cheapest price on real viagra|buy viagra online london|viagra et previscan|viagra with menieres|rx pharmacy acheter viagra|can i order viagra on line|order generic viagra online uk|vendo viagra en mano barcelona|potenzmittel viagra original|viagra rezeptfrei polen kaufen|tijuana buy viagra|look there 100mg viagra|online order viagra uk|is generic viagra any good|cheap viagra europe|cialis levitra viagra cost|viagra via dokteronline|cheapest india viagra|buy viagra in korea|visit our site soft gel viagra|the chepest viagra|i use it viagra costs|viagra sirve|where to buy viagra cheap|generic viagra canada cost|viagra hvor|we like it german viagra|viagra tabletas 25 m|reviews of viagra online|usefull link viagra brand name|teva canada generic viagra|were do you buy viagra|mejor precio viagra genrico|acheter viagra pfizer pas cher|viagra shipped from uk|free viagra sample pack canada|can a 30 year old take viagra|viagra web site|wow buying generic viagra|try it viagra on women|viagra donde lo consigo|viagra drugs canada|is viagra generic|viagra libre genrico|buying viagra in sa|viagra best buy|take when viagra|named brand viagra|try it viagra fast delivery|viagra and alchol mixed|cheap 50 mg soft tabs viagra|viagra for sale hong kong|where to buy pink viagra|viagra victoria australia|best natural viagra pill|sale buy cialis or viagra|viagra soft for sale online|cheap viagra overnight houston|does viagra cause infertility|viagra directions for use|try it viagra order canada|comprar viagra legal|viagra england kaufen

<a href=http://viagrayrri.com/>viagra</a>
<a href="http://viagrayrri.com/">buy viagra online</a>

buy viagra in atlanta|viagra a buy rx you can|try it generic viagra safety|cheap small quantity viagra|viagra frau wirkung|look there order viagra viagra|viagra a 20 anni yaho|just try viagra tablets|viagra sur internet forum|gibts viagra kaufen|free info mail viagra|i keep getting viagra emails|online viagra verordnung|viagra ships from india|acquistare viagra svizzer|acheter viagra a quebec|viagra canada female|purchase genuine viagra online|express american viagra buy|pfizer viagra 100mg price|trusted viagra sales|buying viagra in egypt|comprare il viagra online|much does viagra cost per pill|avis site viagra now online|vente de viagra femme|only now viagra viagra|cialis viagra in italia|viagra soft snabb leverans|buying generic viagra safe|compra viagra online india|cialis e viagra on line|generic viagra ok|kamagra oral jelly vs viagra|differenza viagra ciali|herbal viagra uk cheap|levitra cost viagra|viagra from doctor|can i get viagra at walgreens|only here original viagra|viagra japanese|percocet and viagra together|viagra name origin|can i buy viagra in nz|venta viagra talca|viagra ketoderm|generic viagra online rx|doctissimo viagra 25|viagra samples sales|viagra bob dole|buy cheap viagra soft pills|supplier uk viagra|what does viagra cost|forum viagra|cheap 100mg viagra too much|viagra y vi|viagrasoft tabs|viagra frau zusammensetzun|can buy viagra china|viagra generika holland kaufen|reviews of generic viagra|viagra priser|does viagra do|we use it female viagra cheap|buy viagra us|use viagra to how|can you sell viagra on ebay|good choice viagra low price|viagra mit 20|natural viagra drug|effet viagra cialis|prices fo viagra|donde comprar viagra generica|generic viagra genuine|libre para venta viagra|viagra dnemark rezeptfrei|viagra posologie|onlineverkauf viagra|only for you viagra sales uk|buy viagra legally uk more|pilule viagra online|try it to buy viagra|sildenafil viagra 100mg|viagra online italia low cost|viagra over counter costa rica|viagra femminile omeopatia|viagra generic by|only today viagra 100 mg|viagra en espana sin recet|viagra label picture|esiste viagra per donne|does generic viagra work women|billiges viagra levitra|order viagra using paypal|viagrande casa delle farfalle|viagra como funciona|viagra value on street|rezeptfrei viagra cialis|prices viagra uk|viagra acheter en ligne france|viagra cialas comparison|entrega de viagra|only now best viagra|viagra woman buy paypal|healthy male viagra|watermelon viagra like effects|il viagra senza ricetta|viagra tablet in india price|dose of viagra for 140kg man|brand viagra online usa|where to order viagra uk|delivery of viagra|where to buy pills like viagra|viagra uk cost pill|viagra in ukraine|quickest viagra soft|acheter pfizer viagra 100mg|viagra copay|viagra kaufen apotheke preis|viagra generico 150 mg|viagra 25 mg no effect|girls on cocaine take viagra|beer viagra|100mg generic viagra online|generic viagra buy pharma|viagra in nederland|cialis vs levitra viagra|viagra price range|viagra e insufficienza renale|paypal payment generic viagra|venta viagra kamagra|viagras sans ordonnance|vente viagra en pharmacie|follow link viagra pill|viagra cialis tes|viagra pills cheap for sale|buy brand viagra for sale|viagra us pharmacy|brett favre viagra|viagra naturel net|buying viagra online com|reviews of cialis vs viagra|acheter viagra danger|chinese viagra at sex stores|viagra or 800mg|viagra a los 20 aos|generic viagra in bangkok|try it how to buy viagra|buy viagra online in eu|come comprare viagra in au|we choice viagrabest viagra|canadian cheap generic viagra|compra viagra sa|can buy viagra korea|buy generic viagra in uk|precio de viagra en espa|where to in manila viagra|qual o melhor generico viagra|durata effetto viagra|viagra femminile vendita|approved generic viagra|wollsale viagra in china|formula viagra generico|online pfizer viagra for sale|tomar viagra mujeres|viagra vanzare online|50 mg viagra price|pfizer viagra vente en ligne|como comprar viagra online|propecia und viagra|mercury drug viagra price|es efectivo el viagra generico|compare viagra price|viagra danemar|promotion viagra|online doctors viagra|viagra hipertension|we use it cheap viagra india|buy viagra in philipines|viagra in abu dhabi|buy viagra in madrid|where viagra or cialis|free trial offer viagra|achetez viagra en ligne|rezept viagra|wirkung von viagra wikipedia|female viagra quanto dura|cheapest price on real viagra|buy viagra online london|viagra et previscan|viagra with menieres|rx pharmacy acheter viagra|can i order viagra on line|order generic viagra online uk|vendo viagra en mano barcelona|potenzmittel viagra original|viagra rezeptfrei polen kaufen|tijuana buy viagra|look there 100mg viagra|online order viagra uk|is generic viagra any good|cheap viagra europe|cialis levitra viagra cost|viagra via dokteronline|cheapest india viagra|buy viagra in korea|visit our site soft gel viagra|the chepest viagra|i use it viagra costs|viagra sirve|where to buy viagra cheap|generic viagra canada cost|viagra hvor|we like it german viagra|viagra tabletas 25 m|reviews of viagra online|usefull link viagra brand name|teva canada generic viagra|were do you buy viagra|mejor precio viagra genrico|acheter viagra pfizer pas cher|viagra shipped from uk|free viagra sample pack canada|can a 30 year old take viagra|viagra web site|wow buying generic viagra|try it viagra on women|viagra donde lo consigo|viagra drugs canada|is viagra generic|viagra libre genrico|buying viagra in sa|viagra best buy|take when viagra|named brand viagra|try it viagra fast delivery|viagra and alchol mixed|cheap 50 mg soft tabs viagra|viagra for sale hong kong|where to buy pink viagra|viagra victoria australia|best natural viagra pill|sale buy cialis or viagra|viagra soft for sale online|cheap viagra overnight houston|does viagra cause infertility|viagra directions for use|try it viagra order canada|comprar viagra legal|viagra england kaufen

Reactie toevoegen