22 mei 2014

Waarom ik kandidaat ben voor het Europees Parlement

Afgelopen weken heb ik in zaaltjes, op markten, op straat en op twitter campagne gevoerd voor de Europese Parlementsverkiezingen - #EP2014 zo u wilt. Als iets duidelijk is, is dat het onzekere tijden zijn in Europa.

Hoge werkloosheid, Poetins hand op de gaskraan die de EU uit elkaar speelt, de knagende realisatie dat we iets moeten doen aan klimaatverandering: een duidelijk antwoord op de onzekerheid is geboden. Toch zingen sommigen in de campagne liever een duetje op een groot podium of lanceren een website vol jip-en-janneke-dooddoeners. Het Europa zoals het is, bracht ons de crisis. Deze verkiezingen gaan om de oplossing voor die crisis, om een visie op het Europa dat zou moeten zijn. 

Nu heb ik het relatief makkelijk in onzekere tijden. De GroenLinkse visie op de EU is, al zeg ik het zelf, glashelder verwoord in het verkiezingsprogramma Ons Europa. GroenLinks heeft met Bas Eickhout een ervaren en sterke lijsttrekker. Waarom vind ik het dan toch belangrijk uit het ivoren torentje van het wetenschappelijk bureau te komen en me kandidaat te stellen voor het Europarlement?

Dat heeft alles te maken met de financiële crisis in Europa. Als een van mijn eerste klussen bij GroenLinks organiseerde ik met een werkgroepje een reeks expertmeetings over de Aziatische crisis van 1997/1998. Een rapportje vol aanbevelingen om de internationale financiële markten beter te laten werken voor ontwikkelingslanden resulteerde. Bij het Ministerie van Financiën maakte ik vervolgens van nabij mee hoe de internationale beleidsgemeenschap omging met de Argentijnse crisis die in 2001 uitbrak. Daar kwamen onze aanbevelingen niet zo aan te pas, kan ik wel zeggen. Als onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam mocht ik doorgraven hoe bepaald werd welke maatregelen in crises genomen worden en welke rol de financiële sector daarin speelt. Mijn laatste station voor Bureau de Helling was de Europese Centrale Bank, waar ik kon meemaken hoe de woelige baren van internationale kapitaalstromen inmiddels de Eurozone overspoelden – en de lessen van de Aziatische crisis maar matigjes geleerd bleken te zijn.

Deze serie crises laat zien hoe een mondiaal geïntegreerd financieel systeem kan schuren met de democratische wensen en verlangens van de ‘gewone’ man en vrouw in de straat, laat staan met de prachtige plannen van groene en progressieve idealisten. Sommigen zien daarbij de Europese Unie en de euro als onderdeel van het probleem. En als we vandaag de rechtse partijen weer aan de macht stemmen in Europa is dit misschien ook wel zo: de fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer zat enkele maanden geleden in Buitenhof en vertelde doodleuk dat we maar eens pas op de plaats moeten maken met financiële regulering. Alsof er al zoveel gedaan is. Alsof de liberalisering van de financiële sector niet een belangrijke oorzaak is van de onzekerheid die mensen in Europa vandaag de dag ervaren. Alsof we een uit het lood geslagen bankensector los kunnen zien van jongeren in Zuid-Europa die geen baan kunnen vinden.

Het aan banden leggen en hervormen van de financiële sector speelt een sleutelrol in de vorming van een groene en sociale economie. De Groenen in het EP hebben de afgelopen jaren al laten zien hoe juist in de Europese Unie soms stappen genomen kunnen worden om de financiële sector aan kan pakken. Pascal Canfin (Europe écologie) was een van de initiatiefnemers van FinanceWatch – de Brusselse tegenstem tegen de bankenlobby. Sven Giegold (Die Gruenen) wist de democratische controle op de bankenunie te versterken. Philippe Lamberts (Ecolo) kreeg een meerderheid van het Europarlement én de Raad van Ministers achter zijn voorstel om een limiet in te voeren voor de bonussen van bankiers. Sindsdien wordt hij in de Londense City gehaat als ‘The man who capped the banks’. Ik mag alleen maar hopen om namens GroenLinks de eretitel ‘the Dutchman who drubbed the banks’ te verwerven.

Door de financiële sector dienstbaarder te maken aan economische vergroening kunnen we de explosie van jeugdwerkloosheid aanpakken met investeringen in groene energie. Dat creëert banen van de hoogopgeleide ingenieurs die innovatieve bio-energie ontwikkelen tot de praktisch aangelegde monteurs die zonnepanelen op daken leggen. Met dat soort slimme samenwerking tussen overheid en groene en progressieve pioniers in het bedrijfsleven (‘groene industriepolitiek’) kunnen we de tegenkracht tegen dirty business-as-usual vormen. Met die agenda sta ik kandidaat voor GroenLinks, omdat  ik er van overtuigd ben dat juist nu het moment is om Europa groener en socialer te maken.

Daarom: Kies Europa, Stem Groen

Econoom en politicoloog. Voormalig directeur van Bureau de Helling.
Alle artikelen

Reactie toevoegen