Natuur en voedsel

De wijze waarop de relatie tussen mens en natuur wordt vormgegeven, van voedselproductie- tot consumptie en benadering van biodiversiteit heeft veel invloed op politieke besluitvorming. Deze politieke keuzes hebben vaak fatale gevolgen omdat men slecht inzicht heeft in de gevolgen, met name omdat ecosystemen en kringlopen, maar ook ons voedselsysteem niet in hun geheel worden bekeken.

Een integrale benadering van natuur, voedsel en ecosystemen, zoals binnen de agro-ecologie wordt bepleit, kan bijvoorbeeld helpen om voedsel niet los van landbouw te zien. Daar is een meer interdisciplinaire manier van denken voor nodig. Bureau de Helling onderzoekt deze relaties en de mogelijkheden van een integrale benadering door te kijken naar voedselsystemen en de relatie mens-natuur.

Het is duidelijk dat onze eco- en voedselsystemen uit balans zijn en dat het niet de goede kant op gaat; we putten onze aarde steeds verder uit. Intensieve veehouderij en landbouw zorgen voor ontbossing en tegelijkertijd neemt de mondiale vraag naar vlees alleen maar toe en lijkt ons eetgedrag maar moeilijk aan te passen. Binnen alle schakels van de voedselketen is het spanningsveld tussen natuurlijke processen en menselijk gedrag en ingrijpen te vinden. Klimaatverandering beïnvloedt de natuur, zo bedreigt oceaanverzuring veel voedselketens die met oceanen verbonden zijn. Dat levert nieuwe vragen op, zoals: in hoeverre anticiperen we op klimaatverandering en in hoeverre blijven we ertegen strijden en hoe moeten we omgaan met verlies van biodiversiteit?

Het gaat daarbij ook om de vraag wie ultiem verantwoordelijk is en hoe er wordt beslist over wat waardevol is. De veerkracht in onze natuurlijke omgeving moet behouden worden, maar tegen welke prijs? Met het herstellen van de balans in onze ecosystemen komen fundamentele veranderingen in levenshouding en waardenpatronen kijken. Juist deze systemen moeten in samenhang met elkaar worden bekeken. Want wat is er bijvoorbeeld allemaal voor nodig om vleesconsumptie terug te dringen? Ligt de keuze bij de consument of moet de overheid de regie nemen? Hoe kunnen we ieder onderdeel van dat systeem de juiste stem en ruimte geven, van de producent tot afvalverwerker? Valt wereldwijde voedselzekerheid te garanderen met een overschakeling naar duurzame landbouw of is dat een illusie? Zijn er wellicht andere alternatieven?

7 feb 2017
Gentech biedt grote voordelen voor de voedselzekerheid, stelt Tom van den Hove. Het pleidooi van Arno Ambrosius voor een nieuwe strategie voor genetische manipulatie is veel te conservatief.
4 jan 2017
Genetische manipulatie van organismen kan het publieke belang dienen. Niet alleen in de gezondheidszorg, maar ook in de landbouw. Daarvoor moet de wetgever strikte voorwaarden stellen. Zo mogen octrooien op...
15 dec 2016
Maak Nederlanders weer trots op het landschap en de natuur die hen omringen. De verandering die GroenLinks belooft is nog niet overtuigend.
5 dec 2016
In het voedselnummer van tijdschrift De Helling staat een cartoon van Anne Stalinski over tomaten. Daarin zie je ver reizende, veel CO2 uitstotende tomaten, en als het goede alternatief de tomaten van de farm in de...
8 nov 2016
Hoe organiseren we een duurzaam voedselsysteem dat de hele wereld kan voeden? Met een groeiende wereldbevolking, klimaatverandering en een toenemende schaarste van grond en grondstoffen, moeten belangrijke keuzes...
4 okt 2016
Op welke vragen stuit je als je eerlijk en gezond wilt eten? Filosofe Renée Verberne ging op zoek en ontdekte steeds meer dilemma's: gaat dier- en milieuvriendelijk wel altijd samen? Maakt precisielandbouw...
22 sep 2016
“Papa, vertel nog eens over de oorlog? Vertel nog eens hoe oma op haar fiets zonder banden dagenlang op pad ging om bij boeren haar sieraden te ruilen voor wat bonen en brood? En hoe jij als vijfjarige al rookte om...
22 sep 2016
Biodiversiteit en voedselzekerheid zijn niet gebaat bij overintensieve landbouw. De wereld kan ook op andere wijze worden gevoed. Dat is geen pleidooi voor een terugkeer naar vroeger, maar wel voor radicale...
22 sep 2016
Ons landbouw- en voedselsysteem loopt tegen grenzen aan. Dat blijkt uit afnemende bodemvruchtbaarheid en problemen rond lucht, water, klimaat en biodiversiteit. De kernvraag voor een transitie naar duurzame...
15 sep 2016
Beleid ontwikkelen rondom voedsel is lastig. Maar er zijn voldoende aanknopingspunten, van een andere landbouw tot steun aan burgerinitiatieven. Aanbevelingen geïnspireerd door de artikelen in het Voedselnummer van...
Abonneren op Natuur en voedsel