grondstoffen

De huidige economie functioneert alsof hij losstaat van de aarde. Het traditionele lineaire productiemodel is gebaseerd op een schijnbaar onbeperkte input van hulpbronnen. Tegelijk worden afval en vervuiling gewoon gedumpt in het milieu. Onze economische activiteiten zijn echter ingebed in het ecosysteem aarde, dat veel hulpbronnen levert en zorgt voor een gezonde leefomgeving voor mensen.

Er is een nieuwe balans nodig tussen onze economie en het ecosysteem om te kunnen voorzien in de behoeften van mensen nu en straks. Bureau de Helling onderzoekt om welke veranderingen dit vraagt en welke politiek-economische strijdpunten hier spelen.

De overgang van fossiele naar schone energie is de meest urgente uitdaging. Maar daarmee is de roofbouw op de aarde nog niet gestopt. Behalve ons klimaat staan ook andere natuurlijke hulpbronnen - van lucht tot zoet water - onder druk als gevolg van de huidige wijze van produceren en consumeren. Onmisbare grondstoffen, zoals fosfaat en sommige metalen, raken op. Kan een circulaire economie, die afval niet langer dumpt maar hergebruikt als grondstof, zorgen voor duurzame overvloed? Of ontkomen we niet aan het matigen van onze materiële consumptie als we het ecosysteem willen behouden?

Bij de transitie naar een groene economie draait het niet alleen om fysieke productie en energievoorziening. Het herstellen van de balans tussen economie en ecosysteem roept ook vragen op met betrekking tot onze houding ten aanzien van de arbeidsmarkt of met betrekking tot de rol van het financiële systeem. Is er een fundamentele heroverweging nodig van de waarden die impliciet in ons economische systeem ingebakken zitten?

Tot slot werpt groene economie politiek-economische vraagstukken op. Hoe zorgen we dat democratie gewaarborgd is in een mondiale economie? Welke rol speelt de overheid in de overgang naar een groene economie? Hoe kan een groene economie bijdragen aan een gevoel van eigenaarschap van burgers?

17 aug 2018
De grondstoffenhonger van de bouwsector is onhoudbaar, stelt Elphi Nelissen. De hoogleraar Duurzaam Bouwen aan de TU Eindhoven leidde de projectgroep die in januari dit jaar de zogeheten Transitieagenda voor de...
28 jul 2018
We moeten succesvol beleid afmeten aan ‘brede welvaart’ in plaats van economische groei. Het boek Kwetsbare welvaart voorziet dit brede welvaartsbegrip van historische diepte.
7 mei 2018
Als afval een waardevolle grondstof is, waarom verdringen bedrijven zich dan niet aan onze voordeur om onze kapotte elektronica, afgedankte kleding en aardappelschillen in te zamelen? Nieuwe grondstoffen zijn te...
4 dec 2017
De winning van grondstoffen in de ruimte komt steeds dichterbij, maar er zijn nog nauwelijks internationale regels voor ruimtemijnbouw. Een werkgroep onder Nederlandse leiding publiceerde in september een reeks ‘...
31 okt 2017
Een toespraak van een Maltese diplomaat tot de Verenigde Naties, vijftig jaar geleden, leidde ertoe dat het ‘gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid’ werd opgenomen in het volkenrecht. Dat beginsel verdient...
29 okt 2017
Europa moet meer grondstoffen uit eigen bodem halen, vindt de Europese Commissie. Is dat een heilloos plan, omdat mijnbouw een bedreiging vormt voor de Europese natuur? Of is het juist een loffelijk streven, omdat...
27 okt 2017
The oceans, the atmosphere, and the biodiversity of the Earth are natural resources that we cannot live without as humans. But who do these resources belong to? If no one owns them, or everyone, how do we prevent a...
6 okt 2017
De  Europese Commissie houdt een lijst bij van ‘kritieke’ grondstoffen: grondstoffen waarvan de aanvoer onzeker is omdat de leverancierslanden onbetrouwbaar zijn. Daarmee wordt van schaarste een louter geopolitiek...
5 okt 2017
Wat staat er de komende jaren op de agenda binnen de groene en de linkse politiek? Volgens Eva Gladek, directeur van Metabolic en gastspreker bij het jubileumsymposium 30 jaar de Helling, is dat in ieder geval de...
22 sep 2017
De gestaalde juridische kaders verdragen zich moeilijk met ecosystemen, zeker als ze groot en ver weg zijn (of lijken). We spreken rechtsgeleerde Prue Taylor, kenner van het gemeenschappelijk erfgoed van de...
Abonneren op grondstoffen