Wat is precies het Nederlandse belang in Europa en hoe kijken de politieke partijen hier tegenaan?

In het kader van de komende verkiezingen van het Europees Parlement, publiceert het Wetenschappelijk Bureau GroenLinks de bundel Ons belang in Europa. Om 'eurosceptische' kiezers te verleiden, roepen Nederlandse politici in de verkiezingsstrijd dat zij 'in Europa' zullen opkomen voor het 'Nederlands belang'. Maar wat is dat Nederlandse belang en is dat voor alle politieke partijen hetzelfde?

Aysel Sabahoğlu en Bart Snels stellen in de inleiding dat de suggestie dat er één Nederlands belang bestaat, een vorm van antipolitiek is. Europese politiek is net als de nationale politiek gebaseerd op verschillende idealen en belangentegenstellingen. Hét Nederlandse belang bestaat niet, want belangen worden langs ideologische lijnen gedefinieerd.

SER-kroonlid Marco Wilke pleit voor 'eenwordingsrust', maar wijst er tevens op dat het centrale belang van de natiestaat aan het afkalven is in het geglobaliseerde Europa.

Politicoloog Ben Crum bepleit een realistische Europese politiek: Europese samenwerking is vooral een middel om de verworvenheden die binnen de Europese natiestaten zijn gerealiseerd, te behouden en waar mogelijk uit te breiden.

Hoogleraar politicologie Rinus van Schendelen wijst op domme en slimme vormen van belangenbehartiging in de Europese Unie. Tweede-Kamerleden verkeren in een spagaat tussen nationaal bestuur en Europees beleid. Politieke partijen willen stembustoezeggingen nakomen, maar kunnen dat maar weinig waarmaken vanwege de verplaatsing van de politiek naar de EU. Volgens Van Schendelen moet de Tweede Kamer gezien worden als een branchevereniging: Haagse politici zouden er goed aan doen de contacten met de Europese collega's aan te halen als ze de besluitvorming in de EU willen beïnvloeden.

De politicologen Ferry Nagel, Wouter van den Berg en Paul Pennings laten zien dat in het Europees Parlement langs partijpolitieke lijnen wordt gestemd en niet langs nationale.

Voormalig NRC-correspondent Ben van der Velden wijst op het belang van de euro in de huidige financiële crisis. Terwijl oud-politici als Zalm graag wezen op het netto-betalerschap van Nederland, laat Van der Velden zien hoe de euro en de verdere politieke integratie in het economische voordeel van Nederland werkt.

Arbeidsrechtadvocate en oud-senator voor GroenLinks Diana de Wolff pleit voor meer Europese sociale politiek. Geen race to the bottom, maar bijvoorbeeld maatregelen die de positie van werknemers overal ter wereld beschermen. Zij pleit voor een Europa als motor van sociale ontwikkeling.

Hoogleraar Jan Rood, verbonden aan het Instituut Clingendael, laat zien dat Europa een machtige soft power is: een unie die landen met handelsovereenkomsten, associatie- en stabilistatie-akkoorden, nabuurschapsbeleid en de mogelijkheid van lidmaatschap probeert te verleiden tot het naleven van fundamentele waarden.

Clingendael-onderzoeker Stephan Slingerland betoogt dat Nederland tot op zekere hoogte gebaat is bij een gezamenlijke aanpak van de energiezekerheid. De Europese Unie zou afspraken moeten maken over de gezamenlijke aanpak van toekomstige gascrises, zonder de baas te worden over onze gasbel.

Rens van Tilburg, onderzoeker, en Judith Sargentini, lijsttrekker voor GroenLinks bij de Europese verkiezingen, pleiten voor een Green New Deal: rijke landen moeten zich committeren aan ingrijpende economische koerswijzigingen om de klimaatproblemen effectief te kunnen bestrijden. Zij laten in hun bijdrage zien dat solidaire maatregelen in het belang van Nederland in Europees verband getroffen kunnen worden.

Tot slot het nawoord van twee 'landverraders': Kathalijne Buitenweg en Joost Lagendijk stellen meer gemeen te hebben met een Spaanse kiezer die groen stemt, dan met een Nederlandse PVV’er. Zij zeggen het klip en klaar: met alleen een visie op het nationaal belang kom je niet ver in Europa. Wie effectief wil opereren in het Europees Parlement, moet samen met geestverwanten een visie op het Europees belang ontwikkelen. De Europese Groenen slagen daar steeds beter in.

Download hier de publicatie.

RECENTE PUBLICATIES
Green Values, Religion and Secularism Conversations with European Politicians and Activists
In this publication, Green politicians from different European contexts reflect on the way their own religious or secular values influence their...
● 2015 ● 176 pp ● 14,95 euro
Werken in de 21e eeuw Partijbrede discussie GroenLinks
In het voorjaar van 2015 hield GroenLinks een partijbrede discussie over werk. Deze bundel bevat onder meer discussiestukken en verslagen.
● 2015 ● 110 ● gratis download

ALLE PUBLICATIES

Green Values, Religion and Secularism  Conversations with European Politicians and Activists
Vrede, daar blijf je aan werken  GroenLinks en militaire interventies: partijbrede discussie 2014
De circulaire economie  Waarom productie, consumptie en groei fundamenteel anders moeten
Burgers beschermen   GroenLinks van Koude Oorlog naar humanitaire interventie
Achter de coulissen  Gedachten over de multi-etnische samenleving
Het zekere voor het onzekere  De noodzaak van een collectief stelsel van bovenminimale uitkeringen
Het Zweedse model  Sociaal-democratie en arbeidsmarktbeleid
In de voetsporen van de toekomst  Naar een integraal buitenlands beleid
Groen ondernemen  Werken aan milieu-innovatie in bedrijven
Het Debat  Over utopisme en pragmatisme, individualisering en solidariteit en milieu en economie
De bio-based economy  Groene uitdaging voor oude en nieuwe industrie
#Connected  Nederland gezond en bereikbaar
Wie we zijn en wat we willen  Een politieke plaatsbepaling voor GroenLinks
Vrijzinnig paternalisme  Naar een groen en links beschavingsproject
Bakfietsen en Rolluiken  De electorale geografie van Nederland
Banen of barbecues?  Kanaleneiland als case study van het wijkbeleid
De falende staat van ontwikkelingssamenwerking  Over de noodzaak van debat en stellen van moeilijke vragen
Wenkende alternatieven  Progressieve visies op een andere globalisering
De tijd vooruit  Modernisering en de politieke positie van GroenLinks
Het basisonderwijs zwartwit bekeken  Naar een lokale aanpak van segregatie
Handelsverdragen versus milieuverdragen  Een progressieve agenda voor duurzame ontwikkeling
In de greep van de angst  Het immigratiedebat na 11 september
Het Pluche  GroenLinks lokaal aan de macht
Recht op bescherming  Naar een humaan en rechtvaardig asielbeleid in Europa en Nederland
Het zekere voor het onzekere  de noodzaak van een collectief stelsel van bovenminimale uitkeringen
Achter de coulissen  gedachten over de multi-etnische samenleving
Het Zweedse model  Sociaal-democratie en arbeidsmarktbeleid