Populisme en democratie Hoe zit het met het oude GroenLinkse ideaal van directe democratie in een tijd van uitdagend populisme? Wat verstaan we onder democratisch burgerschap? En: wat is de bestuurlijke inrichting die daarbij past?

Het moderne populisme is geen ongelukkig incident of tijdelijke dwaling, maar is een vast bestanddeel geworden van het Europese politieke landschap. Ook in Nederland is een onomkeerbaar proces van mediatisering en personalisering van de Nederlandse politieke cultuur op gang gekomen. Charisma en uitstraling hebben daardoor een nieuwe politieke relevantie gekregen. De media zijn een spilfunctie gaan vervullen in de politieke communicatie, de democratie is steeds meer een glazen huis geworden. Het huidige populisme kan een belangrijke bijdrage leveren aan de vernieuwing van de democratische politiek. Het maakt duidelijk dat er een veel actievere wisselwerking moet komen tussen politieke voorhoede en volk. Dick Pels (2011) pleit in zijn boek Het volk bestaat niet. Leiderschap en populisme in de mediademocratie (Amsterdam: De Bezige Bij) voor bestuurlijke vernieuwing: een vorm van directe democratie ingebouwd in het bestaande vertegenwoordigende stelsel.

Populisme en democratie

31 mrt 2015

In dit nummer staat de vraag centraal hoe links weer aan kracht kan winnen. De Provinciale Statenverkiezingen hebben de urgentie van deze vraag (...

7 okt 2014

“De politieke functie is altijd zwak geweest in Nederland”, aldus Herman Tjeenk Willink in de nieuwe Helling. Hoe staat...

22 mei 2014

Volgens sommigen is Europa ten dode opgeschreven, anderen zien telkens kleine lichtpuntjes op weg naar een Europese eenwording. Etienne Balibar...

21 sep 2010

Rond 1960 werden veel Afrikaanse landen onafhankelijk. Na het tijdperk van kolonisatie volgde het tijdperk van zelfbestuur. De bemoeienis van het...

21 sep 2009

Na zijn bejubelde boek The dark side of democracy (2005) moet de socioloog Michael Mann overal uitleg geven over zijn bevinding dat...